Değerli Basın Mensupları,

Yargının Modernizasyonu ve Ceza Reformu Projemizin uygulama aşamasına geçilmesi dolayısıyla, sizlerin aracılığıyla halkımız ile iç ve dış kamuoyunu proje hakkında bilgilendirmek amacıyla düzenlediğimiz ve Avrupa Birliği Komisyonu Türkiye Temsilcisi Büyükelçi Sayın Hansjörg Kretschmer ile Avrupa Konseyi Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Adlî İşbirliği Bölümü Direktörü Sayın Roberto Lamponi’nin değerli katılımları ile gerçekleştirilecek ortak basın toplantısına hoş geldiniz diyor, hepinizi sevgi ve saygıyla selâmlıyor ve en iyi dileklerimi sunuyorum.

Saygıdeğer Basın Mensupları,

Takdir edileceği üzere, Türkiye Cumhuriyeti muazzam bir çağdaşlaşma süreci yaşamaktadır. Enerjiden sanayiye, tarımdan ekonomiye, ulaşımdan eğitime, her alanda sürdürülen reform çalışmaları, en ileri uygarlık seviyesine ulaşma hedefimize, her geçen gün bizi, biraz daha yaklaştırmaktadır. Bu değişim ve gelişim sürecinin, olmazsa olmaz bir unsuru olarak adalet sektöründe de son derece önemli yenilikler gerçekleştirilmektedir. Anayasanın 2. maddesinde de belirtildiği üzere, insan haklarına saygılı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetinde; yargının kaliteli işgücü, uygun fizikî ve teknik donanım imkânları ve en yeni teknolojik olanaklarla hizmet vermesi, daima, öncelikli hedeflerimizden birini oluşturmuştur.

Sizlerin huzurunda, memnuniyetle vurgulamak isterim ki, yargı alanında yürüttüğümüz çalışmalar, nitelik ve nicelik itibarıyla “yargı reformu” olarak adlandırılmayı hak etmektedir.

Değerli Basın Mensupları,

Hepinizin bu çalışmaları yakından takip ettiğini biliyorum. Bu nedenle, sadece bir kaçının örnek olarak altını çizmek istiyorum.

- Özlü mevzuat değişiklikleri yapılmakta ve yeni yasal düzenlemeler çıkarılmaktadır. (Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Uyum Yasaları, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu…)

- Taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelere, her geçen gün yenisi eklenmektedir. (Avrupa Konseyi Yolsuzlukla Mücadele Özel Hukuk ve Ceza Hukuku Sözleşmeleri, Birleşmiş Milletler Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara Dair Sözleşme ile Siyasî Haklara Dair Sözleşme…)

- İhtisas mahkemelerinin sayısı arttırılmaktadır. (Fikrî ve Sınaî Hak Hukuk ve Ceza Mahkemeleri, Tüketici Mahkemeleri, Aile Mahkemeleri...)

- Meslek-öncesi ve meslek-içi eğitim programlarıyla hâkim ve savcılar ile diğer adlî personelin çalışma kapasitesi güçlendirilmektedir.

- Yargı hizmetinin sunulmasında otomasyona geçilme çalışmaları tamamlanmak üzeredir.

- Ceza infaz kurumları ve ceza infaz sistemine yönelik köklü değişiklik çalışmaları, mevcut sorunları çözme istekliliği ve kararlılığı içerisinde devam etmektedir.

Değerli Basın Mensupları,

Yargı sektörünün her alanını kapsayan ve UYAP projemizde olduğu gibi kendi imkânlarımızla yürüttüğümüz çalışmalarımızın; destekleyici ve tamamlayıcı mahiyette aktivite ve programlarla daha da pekiştirilerek sürdürülmesi, böylece, kalıcılığının garantilenmesi gerekmektedir. Bu perspektif ve inanç; Adalet Bakanlığını proje ve işbirliği programları geliştirmeye yöneltmiştir.

Proje ve işbirliği programlarımız, İngiltere, Fransa, Yunanistan, Hollanda gibi Avrupa Birliği üyesi ülkeler ile ikili düzeyde veya bizzat Avrupa Birliği veya Avrupa Konseyi gibi uluslararası oluşumların ortaklığı ile gerçekleştirilmektedir.

Dilerseniz, bir iki cümleyle bazı projelerimize de değindikten sonra, basın toplantımızın ana konusuna geçelim. İngiltere ile yürüttüğümüz “Cezaî Konularda Adlî İşbirliği Projesi” uygulaması, başarıyla tamamlanmıştır. Yunanistan ve Fransa ile imzalanan ikili işbirliği programları kapsamında her yıl eğitim ve karşılıklı bilgi alışverişine dayalı bir dizi etkinlik gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, istinaf mahkemelerinin kurulması ve ceza infaz sisteminde yapılması öngörülen değişikliklerin desteklenmesi gibi yeni projeler üzerindeki çalışmalarda önemli mesafeler kaydedilmiştir.

Değerli Basın Mensupları,

Uygulanma aşamasına geçilmesi dolayısıyla, düzenlediğimiz bugünkü basın toplantımızın konusunu oluşturan Yargının Modernizasyonu ve Ceza Reformu Projesi, bizim için özel bir anlam ifade etmektedir.
� Yargının Modernizasyonu ve Ceza Reformu Projesi, kapsamı ve finansman tutarı itibarıyla aday ülke Adalet Bakanlığı olarak, Avrupa Birliği ile imzaladığımız ilk büyük projedir.

� Proje; son derece özenli ve titiz yürütülen hazırlık çalışmalarının ardından kaleme alınmış, Türk yargı sisteminin daha etkin işleyişine yönelik saptanan stratejiler doğrultusunda kapsamı belirlenmiştir.

�  İsminden de anlaşılacağı üzere, iddialı bir projedir.

� Toplam proje maliyeti, 11 milyon EURO olup, 10.700.000 EURO Avrupa Birliği, 300.000 EURO Adalet Bakanlığı finansmanı ile karşılanacaktır. Avrupa Konseyi tarafından da proje aktivitelerine teknik destekte bulunma yolu ile katkıda bulunulacaktır.

� Proje; Avrupa Birliği üyelik sürecimizde yargı ile ilgili taahhütlerimizin yerine getirilmesini önemli ölçüde kolaylaştıracaktır. Hem genel proje amacı, hem de projenin kapsadığı alt-proje amaçları, tamamen, Avrupa Birliği Komisyonunun Türkiye için hazırladığı Katılım Ortaklığı Belgesi ve bu belgeye ülkemiz cevabı olarak da nitelendirebileceğimiz Ulusal Programımızın yargı ile ilgili değerlendirmelerini karşılamaktadır. Nitekim, Türkiye Ulusal Programında, yargının işlevselliği ve verimliliği başlığı altında adalet hizmetlerinin modern toplumun gereklerine uygun şekilde etkin hale getirilmesinin önemi vurgulanarak, yargı reformunun demokratikleşme sürecinin temeli olduğu belirtilmektedir.

� Proje ortakları Avrupa Birliği Komisyonu ve Türk Adalet Bakanlığı olmakla birlikte, Avrupa Birliği ile imzaladığı hizmet sözleşmesine binaen Avrupa Konseyi de özellikle ceza reformu ile ilgili aktivitelere teknik destek sağlamak yoluyla projeye katılmaktadır.

� Üç yıllık bir sürede tamamlanması öngörülen projede, Türk ve yabancı uzmanlar görev alacaktır. 

Değerli Basın Mensupları,

Proje hakkında daha detaylı bilgi sunmadan önce, bugün aramızda olsun olmasın, projenin hazırlanmasında emekleri bulunan Avrupa Birliği Komisyonunun değerli temsilcilerine, sizlerin huzurunda, teşekkürlerimi sunmak istiyorum.

Önemle belirtmek isterim ki, ceza infaz sistemini de kapsayacak şekilde yargının modernizasyonuna yönelik ortak proje yürütmesi önerisi, Avrupa Birliği Komisyonu Türkiye Temsilciliğinin saygıdeğer yetkilileri tarafından yapılmıştır. Böylece, 2001 yılı ortalarında başlayan hazırlık çalışmaları, 2002 yılında sonuçlandırılmış, Komisyondaki onay süreci, gibi bürokratik prosedürlerin de tamamlanmasının ardından 2003 yılında taraflar arasında finansman anlaşması imzalanarak, proje uygulama aşamasının ilk adımı atılmıştır. Bir yandan da, proje idarî yapısının oluşturulması, gerekli ihâle prosedürlerinin işletilmesi gibi bir dizi etkinlik yürütülmüştür. Bu çalışmalar, Avrupa Birliği Komisyonu Türkiye Temsilciliği ve Bakanlığımın, başta Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü olmak üzere tüm birimlerinin yetkilileri tarafından bir ekip ruhu içinde gerçekleştirilmiş ve halen de gerçekleştirilmeye devam edilmektedir.

Değerli Basın Mensupları,

Bu genel saptamaların ardından, ana hatlarıyla, Yargının Modernizasyonu ve Ceza Reformu Projesinin kapsamı hakkında bilgi sunmak istiyorum.

● Proje, Yargı Sistemine Destek ve Cezaevi Sistemine Destek olmak üzere iki bölümden oluşmakta; her bir proje bölümü kendi içinde alt-projeleri kapsamakta, dolayısıyla, proje geniş bir etki alanına sahip bulunmaktadır.

● “Yargı Sistemine Destek” bölümünde, dört alt-proje bulunmaktadır:
-         İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Alt-Projesi
-         Kurumsal Gelişimin Desteklenmesi Alt-Projesi
-         Bilgi Teknolojisi Alt-Projesi
-         Adlî Performansın Geliştirilmesi Alt-Projesi

● “Cezaevi Sistemine Destek” bölümü ise yine kendi içinde dört alt-projeye ayrılmıştır:
-         Cezaevleri Mimarisinde Ana İlkeler Kabul Edilmesi ve Geliştirilmesine Destek Alt-Projesi
-         Cezaevlerinde Görevli İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Alt-Projesi
-         Model Cezaevi Alt-Projesi
-         İnfaz Hâkimliği Sisteminin Uygulanmasının Desteklenmesi Alt-Projesi.

Değerli Basın Mensupları,

Dilerseniz, şimdi de, bu projeden elde edeceğimiz kazanımlardan bazılarına birlikte göz atalım:

● Türkiye Adalet Akademisi, idarî ve kurumsal yapısının gelişimi açısından uzun süreli teknik bir uzmanın yardımıyla desteklenecektir. İhtiyaç duyulan eğitim ekipmanları ve dokümanlarla tedarik edilecek, geliştirilen eğitim stratejisi uyarınca eğitim plânı ve müfredatı oluşturulacaktır. Bu kapsamda, eğitimcilerin eğitilmesi, hâkim-savcı adaylarının yabancı dil kurslarına gönderilmesi gibi aktiviteler de yürütülecektir.

● Yargının işlevselliğini ve verimliliğini arttırmada kilit faktörlerden olan insan kaynaklarına yatırım yapılacak ve bir eğitim seferberliği başlatılacaktır. Yoğun eğitim aktiviteleri arasında; adlî tıp uzmanlarının DNA analizi, toksikoloji, narkotik gibi meslekî konularda eğitimi, adlî sicil, adlî istatistik ve bilgi işlem alanlarında çalışan hâkimlerimiz ve teknik personelimizin bilgi teknolojileri, veritabanı yönetim sistemi, veri iletişimi ve network gibi teknik konularda eğitimi, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü ilgili personelinin cezaevi mimarisi, cezaevi yönetimi, cezaevi mevzuatı gibi alanlarda eğitimi yine, Avrupa Birliği alanında çalışan yedi hâkimimizin yüksek lisans eğitimi almak üzere bir yıl süre ile yurtdışına gönderilmesi gibi faaliyetler yer almaktadır.

● Ayrıca, bilgi işlemede yeni bir veri toplama sisteminin kullanılabilmesine yönelik veri tabanı hizmet sağlayıcısı (server) alınacaktır.

● Yeni inşa edilecek cezaevlerinin mimari ilkelerinin tasarımı yapılacak ve bu tasarım uyarınca eski cezaevlerinin rehabilitasyonu çalışmalarına teknik destek sağlanacaktır.

● Cezaevi Personeli Eğitim Merkezinin yapısı ve organizasyonunun geliştirilmesine yönelik destekleyici faaliyetlerde bulunulacak; eğitim stratejisinin geliştirilmesi açısından aşçısından psikologuna kadar tüm kademelerdeki cezaevi personeli için eğitim kurslarının tasarımı ve uygulaması yapılacak, eğiticilerin eğitimi kursları verilecek, ayrıca, Eğitim Merkezi için ihtiyaç duyulan eğitim ekipmanlarının alımı yapılacaktır.

● Seçilecek model bir cezaevi test sahası olarak kullanılacak, burada, gerek cezaevi personelinin eğitimi gerek hükümlülerin rehabilitasyonu ve hükümlülere yönelik meslekî programların uygulanması gibi bir dizi örnek aktivite gerçekleştirilecek, bunun sonucunda, tüm cezaevleri için cezaevi yönetimi de dahil olmak üzere en iyi uygulama ilkeleri saptanarak, bu ilkeleri tüm ülke geneline yaymak için bir strateji gerçekleştirilecektir. Ayrıca, model cezaevi deneyimi Cezaevi Personeli Eğitim Merkezinde verilen kurslara entegre edilecek, elde edilen sonuçlar ve saptanan cezaevi yönetimi ilkeleri, yazılı materyal halinde basılarak dağıtılacaktır.

● İstatistik düzenleme sistemimiz AB ülkeleri ile uyumlu hale getirilecektir.

Değerli Basın Mensupları,

Takdir edileceği üzere; Adalet Bakanlığı, özellikle son yıllarda cezaevi reformuna yönelik çağdaş çalışmalar yapmakta ve başarılı sonuçlar almaktadır. Projenin, ceza reformuna destek bölümündeki aktiviteler, kuşkusuz, Bakanlığımızın cezaevi reformu alanında yürüttüğü çalışmaların tamamlayıcısı olacak ve elde edilen başarılı sonuçların pekişmesini sağlayacaktır. Biraz önce örnek niteliğinde saydığım bazı proje faaliyetlerinin haricinde, infaz hâkimlerimize yönelik özel bir alt-proje bulunmaktadır. Bu alt-proje ile Türkiye’deki tüm infaz hâkimleri özel bir eğitim kursuna tâbi tutulacak ve infaz hâkimleri ofisleri ile cezaevleri arasında otomasyon sağlanacaktır. Bir başka açıdan bakıldığında, proje kapsamında alınacak bilgisayarlar ve kurulacak teknik alt yapı sayesinde konuşmamın başında bahsettiğim Bakanlığımız tarafından yürütülen Ulusal Yargı Ağı Projesine de katkı sağlanacaktır.

● Yargının Modernizasyonu ve Ceza Reformu Projesinin bir başka özelliği de, çok sesli bir proje yönetim mekanizmasına sahip olmasıdır. Adalet Bakanlığı, Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi temsilcilerinin yanı sıra; Avrupa Birliği Genel Sekreterliği temsilcisi, Hazine Müsteşarlığı temsilcisi, Türkiye Barolar Birliği temsilcisi, sivil bir toplum örgütü olan Adlî Tıp Uzmanları Derneği temsilcisi, ayrıca, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi ve Hacettepe Üniversitesinden iki akademisyen ile Almanya’nın Trier Üniversitesi ve İngiltere’nin Westminster Üniversitesinden iki yabancı akademisyen, Proje Yürütme Kurulunda görev almıştır. Proje yönetim yapısının bu özelliği, kuşkusuz, projenin başarısına olumlu katkılar sağlayacaktır. Bu değerli temsilcilerin büyük bir bölümü şu anda aramızda bulunmaktadır.

● Proje, bütünü itibarıyla çok geniş bir kitleye hitap etmektedir. Hâkimler, Cumhuriyet savcıları, mahkemelerdeki yardımcı personel, cezaevi personeli, cezaevlerindeki hükümlü ve tutuklular, adlî tıp, adlî istatistik uzmanları, proje hedef kitlesidir. Ancak, sonuç itibarıyla, tüm vatandaşlarımız da proje yararlanıcısı konumundadır.

Değerli Basın Mensupları,

Adalet Bakanlığı olarak, projenin en etkin şekilde uygulanması için istekli ve kararlıyız. Proje ortağımız Avrupa Birliği Komisyonu tarafından da aynı yaklaşımı görmekten memnuniyet duyuyoruz.

Haziran 2004 tarihi itibarıyla, Türkiye Adalet Akademisi ve cezaevlerine yönelik bir kısım proje aktiviteleri başlamış bulunmaktadır. Avrupa Konseyi tarafından görevlendirilen üç teknik uzmanımız, ülkemize gelerek çalışmalarına başlamıştır. Kısa dönemli uzmanların seçiminin ve ihâle prosedürünün tamamlanmasının ardından önümüzdeki birkaç ay içerisinde proje tam olarak uygulanmaya başlayacaktır. Projenin sonunda, proje süresince kaydedilen gelişmelerden kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla düzenleyeceğimiz son basın toplantısında da sizleri aramızda görmekten büyük onur duyacağımızı belirtmek istiyorum.

Projenin başarılı sonuçlar yaratacağına olan inancımı bir kez daha vurgulayarak projeye katkılarından dolayı Avrupa Birliği Komisyonu ve Avrupa Konseyi temsilcilerine Bakanlığım adına teşekkürlerimi sunuyorum.

Hepinizi saygı ve sevgi ile selâmlayarak, sözü, Avrupa Birliği Komisyonu Türkiye Temsilcisi Büyükelçi Sayın Hansjörg Kretschmer’e bırakıyorum.