15/06/2008

BASIN AÇIKLAMASI

Anayasa Mahkemesinin 13.06.2008 günü kamuoyuna yaptığı açıklamanın ardından, Yüksek Mahkemenin Adalet Bakanlığını göreve çağırdığı, Adalet Bakanı’nın  soruşturma başlatmaları için Cumhuriyet savcılarına talimat vermesi gerektiği yönünde haber ve yorumlara yer verildiği görülmektedir.

1412 sayılı eski Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (CMUK) 148’inci  maddesinde düzenlenmiş olan “Adalet Bakanı’nın kamu davası açılması için Cumhuriyet savcılarına emir verme yetkisi” Avrupa Birliğine uyum yasaları çerçevesinde çıkarılan 14.07.2004 tarihli ve 5219 sayılı kanunla kaldırılmıştır.

Ayrıca temel ceza yasaları reformu kapsamında yürürlükten kaldırılan 1412 sayılı CMUK’un yerini alan 5271 sayılı yeni Ceza Muhakemesi Kanunu’nda da (CMK) Adalet Bakanına böyle bir yetki tanınmamıştır.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK’da “yargı bağımsızlığı” ilkesi göz önünde  bulundurularak, ihbar veya şikayet üzerine ya da re’sen hazırlık soruşturması başlatma ve dava açma yetkisi Cumhuriyet savcılarına verilmiştir. 5271 sayılı CMK’nın 161’inci maddesinde, “Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar” hükmü yer almaktadır.

Aynı kanunun  “Kamu Davasının Açılması” başlıklı  bölümünde, kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği, soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde iddianame düzenleneceği belirtilmiştir.

Yukarıda açıklandığı gibi Adalet Bakanı’nın, hazırlık soruşturması başlatılması ve kamu davası açılması için Cumhuriyet  savcılarına  emir ve talimat verme gibi bir yetkisi bulunmamaktadır.

Ayrıca, kamuoyu gündemine gelen bazı olaylarla ilgili olarak sık sık Adalet Bakanı’nın, Cumhuriyet savcılarına emir ve talimat vermesinin talep edilmesi nedeniyle Bakanlığımız tarafından 28.02.2008 tarihinde de, “Adalet Bakanı’nın Cumhuriyet savcılarına kamu davası açmaları için  talimat verme yetkisinin bulunmadığı”na ilişkin benzer bir açıklama yapılmıştır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.